Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide tartılır ve notlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar erken belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş gelir ama aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de narin tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ile puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava ya da esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman birikirse ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.