Çekiş Nedir ve Neden Ölçülür
Çekiş, puroyu dudaklarınızla çektiğinizde duyduğunuz direncin adıdır ve bir puronun verdiği keyfin büyük bölümünü şekillendirir. İdeal çekişte duman çabasız gelir, ama ağzı doldurup taşmaz ve dili rahatsız etmez, ve bu his oturumun açılışından sonuna kadar korunursa puro gerçekten keyif verir. Zor çekişte emmek yorar, boşluklu çekişte ise duman gereğinden çok dolar ve tat kaybolur. Mesela robusto puro yanma testi kısa boyuyla direnci net biçimde anlatır, don tomas toro puro ise geniş çapı dolayısıyla yumuşak ve yayvan bir akış sunar, yani ağız dumanla bunalmadan aromayı seçmeye fırsat verir. İki vitola yan yana denendiğinde aradaki fark hemen fark edilir. Dolayısıyla ilk birkaç çekişe dikkat göstermek ve hissi kaydetmek gerekir, ve bu fark yalnızca boyutla ilgili değildir, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da etkili olur. Tat tarafı de hava akışıyla doğrudan bağlantılıdır, çünkü hava azalınca aromanın açılması da aksar. Sonuç olarak çekişi anlamak, puroyu bilinçli değerlendirmenin temelidir, çünkü burada önemli olan sayılardan çok damakta bırakılan denge hissidir.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin ilk belirtisi, çeneyi zorlayan ve dumanı bir türlü çıkaramayan emme çabasıdır. Böyle bir hâlde duman azalır, tat sönükleşir ve yanma ucu kızışır, ve bu tablo tek başına puroyu kötü saydırmaz, ama özenli bir bakış ister. Nedeni genellikle dolgunun gereğinden sıkıştırılmış doldurulmasıdır, bazen de yaprakların hatalı dizilmesidir. Örneğin el rey choix supreme gibi dolgun bir yapıda direnç hissi artar; kremsi kısa demi tasse ise kısa formuyla biraz daha rahat bir akış sunmaya yatkındır, ve bu ısınma boğucu bir duman ekler, iyi bir puroyu bile olduğundan kötü gösterir. Nem de direnci tetikler, nedeni şu ki ıslak yaprak şişerek hava yolunu tıkar. Bu sebeple sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine önce nem durumuna göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya güvenmek çoğu zaman işe yaramaz. Sonra kesimi ve dinlenme süresini kontrol edin, zira ufak bir düzeltme birçok kez işe yarar. Tek başına sıkılık her zaman üretim hatası anlamına gelmez, ve telaş ettiğinizde geçici bir direnç gerçek bir sorun gibi hissedilebilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse kendiliğinden akar, ama bu olumlu bir işaret sayılmaz çünkü puroyu hızla eritir. Puro gereğinden erken tükenir, duman keskin bir tona gelir ve tat kısa kalır, ve bu gidiş kutudaki adetleri beklediğinizden erken eritir, oturumu da yarım bırakır. Nedeni sık sık dolgudaki boşluklardır, yani tütünün gerektiği kadar doldurulmamasıdır. Grand marshall ne kadar rahat geniş çapına karşın hava akışının tutarlı gitmesini amaçlayan bir harman; meşe tarçın kon tiki ise kutudaki adetlerin birbirine benzemesi yönüyle incelenen bir örnektir, bu tabloda yapılacak en doğru hamle ısıyı kontrol altında tutmak olur. Gevşeklik işareti belirdiğinde çekişleri aralamak ısıyı makul tutmaya işe yarar. Ucu nazikçe sıkıştırmak da bazen iş görür, yine de dolgu belirgin biçimde boşsa tablo kalıcı olur, nem durumu da sorgulanmalıdır, çünkü kuruluk gevşekliği sık sık besler. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek yerinde olur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına iyi puro göstergesi sayılmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük farklar olması şaşırtıcı değildir.
Puroyu Yakmadan Sınamak
Kuru çekiş denemesi, puroyu kestikten sonra yakmadan yavaşça çekip direnci anlamaktır. Bu hava pürüzsüz ilerlerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya hazırdır, ve bu küçük adım sonradan çıkacak hayal kırıklıklarını büyük oranda engeller. Hiç hava alamıyorsanız puro dardır; gereğinden çok gelirse boşluklu demektir. Taínos puro ne kadar rahat gibi sakin bir onluk kutu için bu deneme pratiktir; templarios puro çekişi nasıl ise sedir ve kakao tonları belirgin bir harman olarak aynı yoklamaya uygundur, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir hasar ulaştırmaz, merak eden herkes için kolaydır. Kuru tat de bu aşamada hafifçe fark edilir ve yakınca çıkacak aromanın ipucunu taşır. Puroda hoş olmayan bir his varsa yakmadan önce vazgeçmek en doğrusu, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo farklılaşabilir. Testi kısa yapmak iş görür, zira uzun süre çekmek ağza nem taşır. Sonucu not etmek zamanla ölçü sunar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin pek çoğunda bulunur, yeni başlayanlar için de yararlı bir öğrenme yoludur.
Doğru Kesimle Hava Akışı
Kesim derinliği çekişi doğrudan şekillendirir, çünkü dumanın geçiş yolu tam olarak kesimle belirlenir. Çok az bir kesim hava yolunu kısar, fazla agresif bir kesim ise kapağı bozar ve dumanı fazla arttırır, ve bu sayede ağza giren duman hacmi kontrol edilebilir, tat da biraz daha net ortaya çıkar. Düz bıçaklı kesim çoğu vitolada işe yarar, V biçimli ise ince purolarda iyi sonuç verir. W.i.h. 20 çekişi nasıl gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes ne kadar rahat gibi ılımlı bir seçenek değişik kesim seçimleri isteyebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı daha da öne çıkar, çünkü küçük bir hata hava yolunu çabucak etkiler. Keskin bir kesici kapağı dağıtmaz. Bilenmemiş bıçaklar ise örtü yaprağını sıkıştırarak çekişi bozar, ama her puro için aynı kesim doğru sayılmaz, deneyim zamanla en uygun ayarı gösterir. Kesimi kapağın fazlasını geçmeyecek ölçüde yapmak yerinde olur. Şüphe durumunda ilk olarak sığ kesip sonra ihtiyaç olursa artırın, çünkü giden parçayı yerine yapıştırmak olmaz, ve bu ölçü puroyu korur, sonraki denemeler için de pay tanır.
Nemin Puro Direncine Etkisi
Nem, çekişin en belirleyici etkenlerinden sayılır, çünkü tütün yaprağı çevresindeki neme paralel olarak genişler. Çok ıslak bir puro kabarır, hava yolu daralır ve çekiş zorlaşır, ve bu ölçüm küçük bir aletle kolaydır, zamanla çok rahatlık verir. Gereğinden susuz puro ise çatlar, çekiş gevşer ve hızlı tükenir. Cristales kavanoz yanma testi gibi kavanozda gelen adetler nem yönünden düzenli muhafaza edilmelidir; sedir krema cristales onluk ise onluk kutusuyla dengeyi nispeten rahat tutar, ve bu durum içim sırasında daha keskin bir duman yaratır. Yerinde nem oranı sıklıkla yüzde yetmiş civarındadır. Bu denge çekişi dengeli bırakır ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki ayrımı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda hatta hissedilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten daha işe yarar. Puroyu kutusundan çıkarıp hemen yakmak yerine birkaç süre dinlendirmek de iyi gelir, ama acele etmeden vakit tanımak çoğu zaman en güvenli seçimdir. Düzenli denemelerde doğru nem düzeni, çekişin yıl boyunca tutarlı kalmasını destekler.
Boy ve Kalınlık Farkı
Vitola ve çap çekişin karakterini belirler, bu yüzden ayrı formdaki purodan aynı direnci ummak yanıltıcıdır. Kalın formlu puro çoğu zaman daha serin bir hava yolu verir, ince olanlar ise daha dirençli kalabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman göz ardı kalır, oysa deneyimi epey etkiler. Tek cristales ne kadar rahat ince çapı sayesinde çekişi zorlamaz; sıkı çekişli decimos beşli ise çok ince gövdesiyle çabuk zamanda sona erer. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha uzun bir yol yaptığı için daha rahat ulaşır, ve yanma süresi de çapa ve boya bağlı olarak uzar. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa bağlı olarak ayarlamak doğrudur. İnce çubukta hafif sıkılık olağan sayılabilir, çünkü ince kesitlerde hava ve duman sınırlı yer bulabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık daha şüpheli kabul edilir. Puroları aynı ölçüyle değerlendirmemek gerekir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları çok daha güvenilir hâle getirir. Özetle çap ve boy birlikte düşünüldüğünde, değerlendirmeyi makul tutmak mümkün olur.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma yöntemi çekiş duygusunu etkileyebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda hangi düzende yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya temas ettirmeden çevire çevire yakmak dengeli yanmayı sağlar, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların birçoğunu önler. Eksik yakış tünel oluşturur, tünel ise çekişi aksatır. Minutos puro çekişi nasıl kısa formuyla çabuk tutuşur; guantanamera minutos tekli ise tek olduğu için yakış pratiği çalışmaya elverişlidir, ve aynı düzen her vitolada küçük değişimlerle geçerli olur. Çekişleri kırk saniye aralıklarla yapmak ısıyı dengeler. Sönen purolarda nazikçe hava verip bir daha ateşlemek genellikle çözer, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge zorlaşır, daha sık ilgi ister. Külü erken silkelemek yerine doğal dökülmeye izin vermek sıcaklığı dengede tutar. Tünel büyürse ucu biraz tekrar ısıtmak kenarları dengelemek için yeterlidir, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan kaynaklanır. Tüm bu küçük hamleler bir araya gelince içim kesintisiz akıcı ilerler ve tat çeşitliliği daha net hissedilir, hele uzun oturumlarda bu fark iyice ortaya çıkar.
Sorun Giderme ve Doğru Seçim
Sıkı çekişi çözmek için ince bir çubukla ucuna nazikçe geçit oluşturmak işe yarar, ama fazla zorla inmek dolguyu çökertebilir. Gevşek durumda ise çekişleri seyreltmek ve ucu hafifçe sıkıştırmak fayda sağlar, ve böylece bir sonraki kutu için biraz daha doğru bir karar almak basitleşir. Gurkha holiday gift pack gibi karışık setler farklı harmanları aynı yerde gösterir; sıkı çekişli blue sampler ise yumuşak harmanları birlikte getirerek çekiş kıyası için imkân açar. Aynı kutuda iki değişik direnç seviyesi bulmak olağandır, ve tatlımsı harmanların çoğunda direnç daha hafif seyreder. Bu çeşitlilik genellikle sarım ve dolgu dağılımından kaynaklanır. Sorunlu adedi ayrıca koyup diğerlerini sınamak yerinde olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en iyi ipuçlarından olarak görülür. Acele etmeden denemek pek çok durumu hafifletir. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin sabrına da bakar, ve kendi eşiğinizi tanımak sonraki denemeleri çok hızlandırır. Bu sıralamayı her kutuda tekrarlamak, zamanla hangi akışın size denk düştüğünü öğretir, hem de bu yaklaşım basit ve uygulaması rahat.
Çekiş Notları ve Nihai Değerlendirme
İdeal çekiş çok sıkı da fazla gevşek de olmayan ılımlı bir noktadır, ama bu noktanın genişliği içiciden içiciye farklılaşır. Her puroya çekiş açısından puan vererek yazmak zamanla belirgin bir örüntü ortaya koyar, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de rehberlik eder. Sıkı çekişli bourbon collection vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir ilerleyiş sağlar; grand rothschild çekişi nasıl ise geniş gövdesiyle bol duman yolculuğu kurar. İki puroyu kıyaslamak çekişin hangi yönde işlediğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara tekrar dönüldüğünü gösterir. Özetle sıkı ya da gevşek çekiş yalnızca bir ölçüyle değil, nem, sarım, kesim ve yakış benzeri etkenlerin bileşimiyle değerlendirilmelidir. Bu bakış yanlış yargıları azaltır, ama tek bir oturuma bakarak sert bir hüküm vermek yanıltıcı olur. Notlarınız biriktikçe beğeninize denk direnç aralığı ayrıca ortaya çıkar. Bu şekilde her oturum bir gelecekteki ders olarak işler, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine yakın bir düzen kurmasıyla sonuçlanır.